Zoeken
Zoeken

LEPRA

Wat is lepra?

Lepra is een besmettelijke ziekte die wordt veroorzaakt door de bacterie Mycobacterium leprae. Er bestaan meerdere typen lepra, de bekendste daarvan zijn tuberculoïde lepra en lepromateuze lepra. Naast tuberculoïde lepra en lepromateuze lepra bestaan er enkele andere typen lepra waaronder borderline lepra waarbij verschijnselen van zowel tuberculoïde – als lepromateuze lepra optreden. De tijd tussen besmetting en de eerste ziekteverschijnselen varieert van minder dan 1 jaar tot tientallen jaren, meestal ongeveer 4 jaar voor mensen met tuberculoïde lepra en ongeveer 8 jaar voor lepromateuze lepra.

Wat zijn symptomen van lepra?

Het merendeel van de lepra-infecties verloopt zonder ziekteverschijnselen. Bij circa 0,1-2% van de geïnfecteerden treden klachten op die vaak vanzelf verdwijnen na verloop van tijd. De ziekteverschijnselen zijn afhankelijk van het type lepra. Bij tuberculoïde lepra blijven de ziekteverschijnselen over het algemeen beperkt omdat het lichaam een sterke afweerreactie oproept. Deze vorm van lepra wordt gekenmerkt het ontstaan van lokale, gevoelloze vlekken in de huid en zenuwaantasting.

Bij lepromateuze lepra is de immuunreactie gedeeltelijk afwezig wat leidt tot ernstigere klachten. De bacterie kan aanwezig zijn in de huid, ogen, testis, botten en in de slijmvliezen van onder andere de neus en luchtpijp. Het neustussenschot kan gaan zweren waardoor de neus vervormd raakt of gedeeltelijk verdwijnt. Patiënten kunnen blind worden en de bacterie kan de botten aantasten, wat leidt tot verkorting van vingers en tenen. De ziekte is zelden de directe doodsoorzaak, maar leidt indirect tot een lagere levensverwachting.

Twee soorten lepra

Er bestaan 2 soorten lepra: multibacillaire lepra (MB) en paucibacillaire lepra (PB).

Bij multibacillaire lepra heeft de leprapatiënt een groot aantal leprabacteriën in zijn lichaam. De patiënt heeft meer dan 5 gevoelloze vlekken op zijn huid. Multibacillaire lepra is erg besmettelijk.

Bij paucibacillaire lepra heeft de leprapatiënt een klein aantal leprabacteriën in zijn lichaam. De patiënt heeft minder dan 5 gevoelloze vlekken op zijn huid. Paucibacillaire lepra is nauwelijks besmettelijk.

De besmetting met lepra

Lepra is heel besmettelijk. De ziekte wordt overgedragen via de luchtwegen door druppeltjes die vrijkomen bij het hoesten of niezen. De leprabacterie voelt zich het best bij een temperatuur van 34 graden Celsius en zoekt daarom de koelere delen van het menselijk lichaam op.

Mensen die intensief contact hebben met een onbehandelde leprapatiënt lopen een grotere kans om zelf besmet te raken

Grotere kans op besmetting
Mensen die intensief contact hebben met een onbehandelde leprapatiënt (zoals familieleden, buren en vrienden) worden meer blootgesteld aan de leprabacterie en lopen daarom een grotere kans om zelf besmet te raken.

Immuun voor lepra
Slechts 1 op de 100 besmette mensen krijgt daadwerkelijk lepra. De andere 99 ontwikkelen de ziekte niet. Zij zijn van nature immuun voor lepra en schakelen de leprabacterie door het eigen afweersysteem uit.

Lange incubatietijd

De incubatietijd van lepra is lang. Dat wil zeggen dat de leprabacterie erg langzaam is. Sommige bacteriën vermenigvuldigen zich elke minuut, maar de leprabacterie deelt zich maar eens in de 2 weken.

Het kan gemiddeld wel 2 tot 5 jaar duren voordat de symptomen zichtbaar worden

Hierdoor kan het gemiddeld wel 2 tot 5 jaar duren voordat symptomen zichtbaar worden en een patiënt doorheeft dat er iets mis is. Iemand die besmet is, kan hierdoor jarenlang ongemerkt de leprabacterie blijven verspreiden en anderen besmetten. Dat maakt het moeilijk om lepra volledig onder controle te krijgen.

De symptomen van lepra

Lepra is een ziekte die de huid en zenuwen aantast. Als gevolg daarvan kunnen:

  • gevoelloze vlekken ontstaan op de huid
  • spieren in handen, voeten en oogleden verzwakken
  • handen en voeten gevoelloos worden

Een leprapatiënt hoeft niet alle symptomen te krijgen. De symptomen verschillen per patiënt en het soort lepra.

Besmetting en preventie van lepra

Besmetting met de leprabacterie verloopt vermoedelijk via druppeltjes die verspreid worden door leprapatiënten bijvoorbeeld tijdens hoesten, niezen of praten. Tevens kunnen patiënten de bacterie verspreiden via zweertjes en huidbeschadigingen. De bacterie wordt gemakkelijk overgedragen, met name bij lepromateuze lepra. Het is niet bekend vanaf welk moment een (onbehandelde) leprapatiënt besmettelijk is. Binnen 3 dagen na de start van de behandeling is een patiënt niet meer besmettelijk. Er bestaat geen effectief vaccin tegen lepra.